Rapport raadsenquête Omniworld klaar
Bron: Almere.nl
In het nieuwe stadsdeel Almere Poort was een groot sportcomplex Omniworld gepland. Topsport (professioneel basketbal, volleybal en voetbal) en breedtesport (amateurs) zouden daarin hand in hand gaan, aangevuld met commerciële nevenactiviteiten, zoals bijvoorbeeld een expohal. Op 27 juni 2002 wordt de planontwikkeling opgeschort. De raad besloot op 26 september 2002 gebruik te maken van het enquêterecht en zelf onderzoek te verrichten naar wat er is gebeurd in het Omniworld-proces. Dat onderzoek heeft een jaar geduurd. Met het aanbieden van het rapport aan de plaatsvervangend voorzitter van de Almeerse gemeenteraad zit het werk voor de commissie erop.
Het onderzoek naar het Omniworld-dossier is bedoeld om hieruit lering te trekken voor de toekomst. Met het rapport legt de raad verantwoording af aan de burgers van Almere over de besteding van gemeenschapsgeld en geeft aanbevelingen voor de toekomst. Met behulp van archiefonderzoek, het horen van 32 betrokkenen bij het Omniworld-dossier, waarvan 15 in openbaarheid, en het inschakelen van een accountant zijn de onderzoeksvragen beantwoord. De commissie geeft in haar rapport een antwoord op de vragen over het effectief en doelmatig handelen van college en raad, over of er sprake was van behoorlijk bestuur en in hoeverre er effectief, efficiënt en rechtmatig gehandeld is door de partners van de gemeente (Almada en NV Omniworld).

Effectief
De uitgangspunten van het project zijn in het begin onvoldoende bediscussieerd en doordacht. Door een uitermate ambitieuze en gedreven houding van college en raad was er nauwelijks oor voor kritische noten en werden plannen niet tijdig bijgesteld. De informatievoorziening van de wethouder aan college en aan de raad had anders gemoeten. Met name de commissie werd vooral mondeling geïnformeerd ('bijgepraat'). In een latere fase werd de raad geconfronteerd met veel voorstellen achter elkaar, wat de transparantie niet ten goede kwam. De commissie stelt dat het handelen van het college en de raad effectiever had kunnen zijn.

Doelmatig
De gemeente heeft voor de financiering van het plan te veel vertrouwd op subsidie van provincie en EU, terwijl dat een onzekere factor was. De gemeente heeft grote bedragen aan de NV Omniworld overgemaakt zonder dat zij daar voldoende voorwaarden aan verbond. De aandeelhouders hebben hun controlerende rol beperkt ingevuld. De raad van commissarissen heeft zijn sturende en bewakende rol onvoldoende ingevuld. Een goede rolinvulling acht de commissie zeker nodig bij een startende onderneming met een dergelijk groot project. De dubbelrol in het college en onduidelijkheid over de positie hebben de controlerende rol geen goed gedaan. De algemene conclusie luidt dat het doelmatig handelen van college en raad te wensen heeft overgelaten.

Behoorlijk bestuur
In het kader van behoorlijk bestuur concludeert de commissie dat op het vlak van informatievoorziening, de positie van bestuurders (dubbele petten) en de manier waarop met kritische geluiden werd omgegaan, de zorgvuldigheid en de transparantie te wensen hebben overgelaten.

Partners
Betreffende de effectiviteit en efficiency van de partners zet de commissie vraagtekens bij de sponsorstrategie (less is more) van de NV. Ook de zoektocht naar externe financiers levert weinig op. De strategie voor het zoeken van sponsors en externe financiers wordt echter niet bijgesteld. De adviezen van de vele externe adviseurs konden door de NV niet voldoende beoordeeld worden. De commissie vindt dat de financiële en juridische controle bij de NV gebreken vertonen en is van mening dat het uitgavenpatroon van de NV niet in verhouding staat tot de fase waarin de NV zich bevond.
Voor wat betreft de betrouwbaarheid van de NV heeft de NV, door het verstrekken van vage informatie over sponsors en de huidige juridische conflicten, de schijn tegen. De commissie heeft de geruchten over het zwart betalen van spelers en fraude met salarissen onderzocht. Van bij de commissie bekende geruchten heeft de commissie geen bewijs gevonden. De commissie is niet gestuit op zaken die in strijd zijn met de wet- en regelgeving.

Belangrijkste aanbevelingen
De commissie doet aanbevelingen over de rollen van raad en college bij grote projecten, over samenwerking met marktpartijen en over het inhuren van externe deskundigheid. Een aanbeveling is bijvoorbeeld dat bij grote projecten de raad een aparte volggroep instelt, die het project zo kritisch mogelijk volgt. En bij de portefeuilleverdeling in het college wordt er rekening mee gehouden dat grote projecten over meerdere portefeuilles moeten worden verdeeld. Bij grote projecten geeft het college van tevoren aan hoe de controle en de informatieplicht naar de raad ingevuld zal worden. De verwachtingen die gemeente en marktpartij(en) hebben van de samenwerking worden bij de start van een project expliciet vastgelegd. Externen krijgen een contract waarin de meetbare resultaten van hun bijdrage zijn beschreven. In hoeverre de raad deze aanbevelingen deelt zal tijdens het debat over het rapport in de raad blijken.

Raadsbehandeling
Het rapport wordt op 13 november 2003 in de gemeenteraad behandeld.

Enquêtecommissie Omniworld aan de slag
Eerste bijeenkomst op Almeers stadhuis
Voor het eerst kwamen de leden van de enquêtecommissie Omniworld deze week bijeen in het stadhuis van Almere. De enquêtecommissie, in de afgelopen raadsvergadering van 26 september officieel beëdigd, gaat onderzoek doen naar het gevoerde bestuur ten aanzien van Omniworld. Zo’n vijf jaar geleden ontstonden de eerste plannen om in het nieuw te bouwen stadsdeel Almere Poort een groot sportcomplex, Omniworld, te vestigen. Topsport (professioneel basketbal, volleybal en voetbal) en breedtesport (amateurs) zouden daarin hand in hand gaan, aangevuld met commerciële nevenactiviteiten, zoals bijvoorbeeld een expohal. Lees verder....

Rapport Taskforce Omniworld
Het realiseren van topsport in Almere op korte termijn vergt investeringen. Het exploiteren van een topsporthal voor volleybal en basketbal op topniveau kost 657.000 euro per jaar. Inclusief de sporten zelf betekent dat een exploitatietekort van 965.000 euro per jaar. De aanloopkosten voor deze sporten samen bedragen 4,5 miljoen euro. Betaald voetbal op korte termijn heeft als aanloopkosten 2,5 miljoen euro, naast de uitgaven voor een stadion. Topsport vergt daarom flinke bijdragen van sponsoren. Enkele conclusies.....

Omniworld: een utopie?
De Euromast en Rotterdam, de Martinitoren en Groningen, Omniworld en Almere. In april 2000 voorzag directeur sport van FC Omniworld Gert-Jan de Kort in NRC Handelsblad nog dat het zeer ambitieuze topsportplan Omniworld het jonge Almere een eigen gezicht zou bezorgen. Ruim twee jaar later, en enkele businessplannen, miljoeneninvesteringen en veel gekonkel verder lijkt de realisatie van de topsportlocatie in Almere Poort verder weg dan ooit. Lees verder, het NOS Dossier....

Geachte Raad,
(2 juli 2002 Adrie Stokhof spreekt de gemeenteraad in)
"Mijn naam is Stokhof, ik ben burger van Almere en ik houd me sinds enige maanden bezig met Omniworld." Adrie Stokhof doet nog maar eens een ultieme poging het gezond verstand van de leden van de Almeerse gemeenteraad te benaderen. Ook stelde hij nog één keer zijn vragen via de fax aan de Gemeente. Lees eerst de antwoorden hierop van Mr.ir.T.J.P.M. Boot, jurist in gemeentelijke dienst. Lees verder....

Stokhof woest: feiten Omniworld blijkbaar oninteressant
Volgens Adrie Stokhof waren de cijfers waaruit het grote verlies van Omniworld bleek reeds op 7 februari bij de wethouders Spruit, Halbesma en Smeeman bekend. Die wisten dus ook dat er zo goed als geen sponsors waren en dat de lonen van de profsporters betaald werden uit gemeenschapsgelden. Die informatie hebben ze voor de gemeenteraad en de kiezers geheim weten te houden. Vooral Smeeman valt dat zwaar aan te rekenen. Oók de directie van Omiworld kun je dit aanrekenen, want die wist nog veel eerder wat er allemaal mis was en dat hun plannen Financieel onhaalbaar waren. Vergelijk Omniworld maar met de versnipperaar. Je stopt er 40 miljoen …, daarvoor is er tot nu toe slechts alleen een ‘uniek concept’ en een volleybaltitel uitgekomen. Lees Adrie’s column hierover….

De Omniworld Affaire, dossier te over op het web
Collega's in de regio van de professionele pers strijden wie er het best kan 'scoren'  met de Omniworld Affaire. Het dossier van het Dagblad van Almere loopt wat ons betreft op kop.
Ook aardig - met stip; het dossier van Omroep Flevoland. Dit omdat OF zo vrij is de notulen van de geheime Omniworld commissievergadering (MO, ATZ d.d. 11 juni), waarvan nu nog n-i-e-m-a-n-d weet hoe die uit het stadhuis gelekt zijn, online te plaatsen.

Het laatste woord is aan de raad…., maar is dat werkelijk zo?
(door: Peter Aggenbach, 25 juni 2002)
Waar iedereen vol spanning op zit te wachten is de raadsvergadering van donderdag 27.06.02. Het onderwerp NV Sportcomplex Almere cq Omniworld staat op de agenda. Om de spanning maar direct te ontzenuwen; Wethouder Huis komt met twee meldingen en verder niets, nogal wat ophef om niets. Uiteraard, de gemeenteraad heeft nog steeds het laatste woord…., maar is dat werkelijk zo?
1. Het boek, Wat? Zeker zijn boek! Wethouder Huis is journalist en schrijft zo nu dan over uiteenlopende zaken boekjes. Het zal mij niets verbazen als het boekje, met de geschiedenis van Omniworld is uitgegeven door de Telegraaf cs (of bijv. TVweekeinde, daarin staat Huis nog steeds in het colofon als reportageschrijver). In het boekje kan men waarschijnlijk lezen hoe de NV Sportcomplex Almere commissarissen en tegelijk de collegeleden Hans Ouwerkerk en Henk Smeeman de raad verkeerd of vals hebben voorgelicht. Of zou wethouder Huis hier helemaal geen woorden meer aan vuil maken? (volgens raadslid van Gellekom [LA] is het boekje een 'multimap' en niet voor publicatie bestemd, het is a-l-l-m-a-a-l slechts bestemd voor de beëdigde raadsleden, dus opnieuw ver weg achter de gesloten draaideuren van Stadhuispein 1. Gadverdamme zeg ).
2. Huis vraagt uitstel t/m oktober 2002 wat dan ook te beslissen. Dit verzoek aan de gemeenteraad staat gelijk met vragen of de raad akkoord kan gaan met het doorbetalen tot die tijd van de salarissen (€ 450.000 gemeenschapsgeld p.mnd? Red. Dial. onmogelijk te verifiëren). Dan pas kan hij met zijn eigen plannen op de proppen komen. De plannen van Huis zijn een uitgeklede versie van hetzelfde, alleen een stuk goedkoper.

Adrie Stokhof, Almeerder die de WOB (wet openbaarheid bestuur) heeft aangezwengeld omtrent deze kwestie, heeft werkelijk een goed punt. Stokhof overweegt aangifte te doen want zo schrijft hij in het LA-forum op 25.06.02: “Als burgers van Almere kunnen we echter wel zelf ingrijpen als gemeenschapgelden op een dergelijke onrechtmatige manier uitgegeven worden. Ik ben van plan te onderzoeken of het mogelijke is om aangifte bij justitie te doen, want op mij komt de hele gang van zaken over als frauduleus. Ik wil tevens onderzoeken of er mogelijkheden zijn de verantwoordelijke personen (zowel bestuurders van Omniworld als bovenbedoelde wethouder) civielrechtelijk aan te spreken.” Het lijkt mij wel wat; ‘Burgers van Almere spannen rechtszaak aan wegens het niet nakomen van raadsbesluiten’, ha ha.

Het verzoek aan de raad om vooral nog maar wat door te ‘sporten’ is dan ook allemaal niet erg realistisch van deze wethouder. Dial heeft nog een leuke geluidsopname van Radio Almere (Almere107.8) waarin wethouder Frits Huis voor het eerst kwam vertellen waarom hij een politieke partij ging oprichten. D-O-M-N-I-W-O-R-L-D galmde het rondborstig bij ons de luidsprekers uit. (Studio Almere, Politiek Café, olv. Ton Wibier, d.d. 7 april 2000) Wat kan een mens veranderen in korte tijd. Laten wij, de burgers en de gemeenteraad van Almere - voor zover wij daartoe in staat zijn, alsjeblieft - de betalingen en heel dat ‘NV Sportcomplex Almere’ maar even een paar maanden plat leggen (koud zetten) totdat er meer bekend is over HOE wethouder Huis het wil oplossen. Want als ook zijn plannen -op rij - niet acceptabel blijken, ligt de stekker er al naast.

"Omniworld, de geheime cijfers"
24 april 2002 Door: Adrie Stokhof
In een soort wanhoopsoffensief naar de media probeert de directie van Omniworld het project toch door te zetten. In lovende bewoordingen worden de voordelen van het unieke concept Omniworld breed uitgemeten, zelfs Barcelona kan daar niet aan tippen. Alleen het prijskaartje dat aan dit project hangt en dat betaald wordt door de burgers van Almere wordt niet genoemd. Als het aan de directie van Omniworld ligt blijven de rampzalige cijfers zo lang mogelijk geheim. In anderhalf jaar tijd, van eind 1999 t/m medio 2001 heeft men meer dan f 25 miljoen verlies geleden en naar verwachting zal daar voor het komende jaar nog wel een f 10 a f 15 miljoen bijkomen. Dat grote verlies was in januari, dus ruim voor de verkiezingen al bekend, maar ja zo iets naar buiten brengen is niet goed voor de business. Lees verder....