NOOIT WITTE SOKKEN DOOR MARLIES LENSINK
Ze hebben het hoog in hun bol in Almere. Het moet dé IT-stad van Nederland worden. En natuurlijk ook een studentenstad. Laat de Universteit van Amsterdam maar komen met haar opleidingen - geeft niet welke. De paar honderd studenten worden in de watten gelegd. Maar is het voor hen wel 'leuk, spannend en helemaal niet saai'?
Parkwijklaan 23 is sinds twee jaar een studentenhuis. De vier mannelijke bewoners hebben de muren met verkeersborden gedecoreerd. Op de wc hangt een plakkaat met de treintijden tussen Almere en Amsterdam, dat ze, zoals het studenten betaamt, hebben ontvreemd van het nabijgelegen
NS-station. Maar hun trots is de metalen gemeenteafvalbak die ze in een dronken bui mee naar huis wisten te slepen. Zulke dingen horen bij een echt studentenhuis, weet huisoudste
Christiaan.Christiaan heeft vanavond gekookt en dat zal iedereen weten ook. 'Niemand gaat van tafel voordat de schalen leeg zijn,' gebiedt hij. Behalve de bewoners zit het voltallige bestuur van Endzin, Almeres eerste en enige studentenvereniging aan tafel. Olle (17), die pas twee weken in het huis woont, is bij gebrek aan stoelen op een bierkratje gezet. Christiaan, Endzin-preses, spreekt hem vermanend toe. 'Geen witte sokken op een Endzin-bijeenkomst, dat weet je.' Daar staat een strenge straf op. Olle krijgt opdracht om zijn sok over zijn flesje bier te trekken en de inhoud zo naar binnen te gieten. De Fries weigert dapper. 'Al mijn gekleurde sokken waren op en dit is toch geen officiële bijeenkomst?' Bestuurslid Anne legt ondertussen uit: 'Als nieuwe vereniging heb je tradities nodig.' Een andere nieuwe traditie is dat Endzin-leden geacht worden hun biertje in hun linkerhand te houden. Wie in de fout gaat moet zijn glas in één teug achterover gieten. Om zoveel mogelijk op een echte studentenvereniging te lijken heet Christiaan sinds kort ook preses in plaats van voorzitter. 'Wat is eigenlijk de Latijnse naam voor penningmeester?' vraagt hij zich af.
In Almere wonen nu studenten. Als volwassen stad die serieus genomen wenst te worden, wilde Almere koste wat kost over hoger onderwijs beschikken. De eerste opleiding werd Information Engineering, onderdeel van de Hogeschool van Amsterdam, met 106 studenten. Dit collegejaar meldden zich bij deze studie al 250 eerstejaars aan. Sinds september telt de stad pas echt mee in de wereld van het Hoger Onderwijs: de eerste universitaire studenten vestigden zich er. Niet aan de Universiteit van Almere, want die zal voorlopig een utopie blijven, maar de Universiteit van Amsterdam begon er de propedeuse Gedrag en Samenleving. Er schreven zich 44 studenten in. Ongeveer een derde van alle Almeerse studenten komt uit de stad zelf, een derde uit Amsterdam en de rest overal uit het land.
De gemeente heeft er grof geld voor over om een echte studentenstad te worden. De UvA liet zich met een subsidie van anderhalf miljoen gulden verleiden een dependance te stichten in de polder. Over de beweegreden laat Anne Gevers, UvA-directeur ter plaatse, geen misverstanden bestaan: 'In Amsterdam zitten we in de oudste gebouwen, die absoluut niet geschikt zijn voor onderwijs. Hier hebben we de beste faciliteiten. Eén computer per twee studenten. Zulke dingen zijn daar ondenkbaar.' De UvA-studenten volgen een algemene sociale propedeuse, waarna ze in Amsterdam verder studeren bij een van de negen studies waar ze kunnen instromen: van sociologie tot communicatiewetenschap. Om te veel studieachterstand ten opzichte van hun Amsterdamse studiegenoten te voorkomen, gaan ze in het derde trimester op bezoek in de hoofdstad om alvast een college te volgen. De vraag is of zo'n algemene propedeuse wel goed genoeg voorbereidt op de échte studie. Anne Gevers van de UvA: 'Dat gaat wel. Alleen psychologie is moeilijk.'
Dat zal de gemeente een zorg zijn. Die wil gewoon zoveel mogelijk studies binnenhalen. 'Welke opleidingen maakt ze niet uit,' zegt Cor de Ruiter, projectmanager Hoger Onderwijs Almere en directeur van het Instituut voor Information Engineering. 'Ze willen zo snel mogelijk een volledige hbo en universiteit.' Als het allemaal maar innovatief is, roept Pauline van der Hoogenhuizen, wethouder van Onderwijs. Want aan opleidingen die overal in het land al bestaan, hebben we niks, vindt iedereen in Almere. 'Ik reken erop dat de UvA hier naast propedeuses ook volledige opleidingen opzet,' zegt de wethouder. De universiteit denkt er nog over na. 'Iets met rechten en economie zou ik leuk vinden,' zegt Anne Gevers. Volgend jaar begint de Hogeschool van Amsterdam met de Pabo, weliswaar een klassieke opleiding, maar onderwijzers zijn heel hard nodig in Almere. Van der Hoogenhuizen: 'Over vijf jaar willen we op 2500 studenten zitten.'
Innovatief - dat is ook wat lesmethoden betreft het toverwoord. De folder 'Studeren, het kan in Almere' moet scholieren ervan overtuigen dat het onderwijs in de nieuwbouwstad leuk, spannend en helemaal niet saai is. Studenten Information Engineering kunnen binnenkort vanuit hun bed inloggen op hun colleges die via een camera live het net opgaan en daar te raadplegen blijven. Ook handig voor de diegenen die er vlak voor hun tentamen achterkomen dat ze nogal wat lessen gemist hebben. De extra aandacht voor IT moet ook de Pabo een innovatieve uitstraling geven.
'Endzin-leden worden
geacht hun biertje
in hun linkerhand te houden'
Bij al dat streven naar nieuw en anders hoort natuurlijk ook een perfecte aansluiting op de moderne arbeidsmarkt. Wie in Almere komt studeren wil nooit meer weg, hoopt de gemeente. Vluchten naar de Randstad is niet nodig. 'Ze kunnen hier zo aan het werk,' zegt van der
Hoogenhuizen. 'Wij willen een bloeiende economie. Daarvoor trekken we nieuwe bedrijven aan.' Een deel van die bedrijven is uitverkoren om zich te vestigen in Almeres trots,
Alnovum: het gloednieuwe gebouw waar ook de UvA en de Information Engineers onderdak vinden. Voornamelijk
IT-bedrijven, want Almere ziet voor zichzelf een grote toekomst als dé IT-stad van Nederland. Het is de bedoeling dat sommige studenten daar stage gaan lopen, dus was niet elke onderneming zomaar welkom. 'Aan bedrijven die er duidelijk op uit zijn om studenten als goedkope werkkrachten te gebruiken, hebben we niks,' zegt Cor de Ruiter. Ook studenten die een eigen bedrijfje hebben, en dat zijn er bij Information Engineering nogal wat, maken kans op een eigen kantoor. Er komt een speciale Start-UpFactory met ruimte voor de meest talentvolle webdesigners in
spe. Op dit moment is Alnovum nog in aanbouw en verstoren bouwvakkers de colleges, maar het gebouw oogt veelbelovend.
Voor Information Engineering is de arbeidsmarkt heilig. Vanaf het tweede jaar besteden de studenten drie dagen per week aan hun stage. Coryfeeën uit het bedrijfsleven mogen zelfs vertellen of de studiestof nog wel up-to-date is. De VVD-wethouder vindt dat niet meer dan normaal: 'Het onderwijs moet zich richten op wat de markt vraagt.' Dat geldt volgens haar ook voor de universitaire studies. 'Wat is de toekomst van een academicus als hij de aansluiting op de arbeidsmarkt mist?' Universiteiten moeten niet schromen om de welwillendheid van bedrijven flink uit te buiten, vindt ze. 'Als het rijk niet wil betalen schakelen we de bedrijven wel in.' Dat gaat voor een klassieke universiteit als de UvA wel erg ver. Anne Gevers kan zich er niks bij voorstellen. 'Het is allemaal pure theorie. Daar komt zeker nog veel discussie over.'
De gemeente ziet de volledige loopbaan van de studenten: vanaf het moment dat ze als student binnenkomen tot aan hun pensioen, helemaal voor zich. Ook in hun huisvesting voorziet ze. Almere hoopt vooral succes te oogsten met de belofte dat er voor iedere student binnen korte tijd een kamer geregeld wordt. Cor de Ruiter: 'We hebben al gesprekken met de woningbouwvereniging. In principe is de doorstroom geregeld van hun eerste studentenflat tot aan de kapitale villa.' Rens Loing is Almeres ideale student. Hij woont sinds twee jaar in een kamer in Almere Muziekwijk en is nu op zoek naar een koopwoning. Begin dit jaar nam hij samen met een vriend een telefoonbedrijf over, dus het geld kan elk moment binnenstromen. Almere vindt hij 'lekker rustig'. 'Ik mag ook graag een biertje drinken hoor, maar dat kan hier ook.'
Voor het onderkomen van alle opleidingen liggen grootse plannen klaar. Op de 'gouden kavel' van de stad, het braakliggende stuk grond in het centrum, waar velen op azen, komt een heuse campus. De wethouder: 'Niet zoals in Twente. Wij hebben in Almere de kans om te kijken hoe het niet moet en het dan op een hele andere manier te doen.' Op de gouden kavel komen ook studentenflats.
Voorwaarde voor het welslagen van Almere Studentenstad, is natuurlijk dat studenten ook staan te springen om te komen. Over het aantal aanmeldingen klaagt niemand. Maar van alle studenten woont slechts een heel klein deel in Almere op kamers, negen van de 44
UvA-eerstejaars. De rest woont wel in de stad, maar nog bij zijn ouders of reist elke dag heen en weer vanuit Amsterdam en omstreken.
Ellen en Eline, UvA-eerstejaars uit Arnhem en Nijmegen, hebben een eengezinswoning betrokken, ook aan de
Parkwijklaan. In tegenstelling tot de jongens verderop in hun straat kunnen ze het Almeerse studentenleven nog niet echt waarderen.
Eline: 'Als ik hier na het weekend aankom en ik zie al die nieuwbouw, denk ik: nee alsjeblieft zeg, laat maar, ik ga weer.' Overal in het huis staan nog dozen van de verhuizing die net achter de rug is. Eline had wel iets meer verwacht dan een slaapkamer van 2,5 bij 3,5. 'Ik dacht: als ik in Almere ga wonen, heb ik in ieder geval de ruimte.'
Op de Woningbouwvereniging alias Studentenhuisvesting Almere is volgens de meeste studenten heel wat aan te merken.
Anne, van Endzin, en zijn huisgenoten moesten lang wachten voordat ze eindelijk in hun nieuwe behuizing terecht konden. Wekenlang deelden ze één kamer in
Almere-Haven: 'We sliepen met z'n drieën op matjes op de betonnen vloer.' De wethouder vindt dat de studenten niet moeten zeuren: 'In Amsterdam kunnen ze een kamertje van 2 bij 2 krijgen. In een oud krot. En dan mogen ze nog blij zijn. Wij garanderen dat ze binnen drie maanden een kamer in een prachtig nieuwbouwhuis hebben.' Ellen en Eline hebben maar één doel: zo snel mogelijk een onderkomen in Amsterdam vinden. Om te sporten gaan ze al naar Amsterdam, tussen de echte studenten.
De jongens van Endzin zijn juist hartstikke blij dat op nummer 9 nu ook meisjes wonen. Een stuk gezelliger, want de Information Engineers zijn voor negentig procent jongens. Ze hopen dat alle UvA-meisjes snel lid worden.
Anne: 'Dan worden onze feesten meteen een stuk populairder.' Marcel had al de tweede week beet, tot hilariteit van zijn vrienden.
Pauline, zijn vriendinnetje, dat de UvA-propedeuse doet, stuurt hem de hele dag door
sms'jes. Inmiddels vindt hij haar niet zo leuk meer als een week geleden. 'Ik moet een keer met haar praten.'
Pauline komt uit Almere en woont nog bij haar ouders: 'Mijn moeder ruimt lekker mijn kamer op.' Ze studeerde een jaar rechten aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, maar Almere bevalt haar veel beter. 'Het is hier niet zo massaal.' Hoewel ze volgend jaar haar studie in Amsterdam moet voortzetten, zou ze binnenkort in Almere op kamers willen. 'Ik woon hier nu vijftien jaar, maar sinds ik hier studeer ga ik het steeds toffer vinden.'
In de twee jaar dat zij in Almere zitten, hebben de Information Engineers er alles aan gedaan om een waardig studentenleven uit de grond te stampen. Hun huizen zijn ingericht zoals het hoort en wat bierverbruik betreft zitten ze keurig op het landelijk studentengemiddelde. Wat nog ontbreekt is een eigen sociëteit. De gemeente heeft al veel beloften gedaan, maar kwam in september met een aanbod waar niemand van onder de indruk was: een onderkomen voor twee avonden per week. Mark: 'Op vrijdag en zaterdag, als iedereen bij zijn ouders zit.' Cor de Ruiter, van het Instituut voor Information Engineering: 'In Amsterdam kun je altijd nog wel een krotje vinden. Hier is alles nieuw en tiptop geregeld en dus niks voor studenten, volgens de gemeente.' Wethouder Van der Hoogenhuizen heeft schoon genoeg van alle gezeur dat er in Almere niks te doen is. 'Zulk soort onzin hoor je in Apeldoorn toch ook niet?'
'Er is maar één kroeg waar we aardig behandeld worden'
In afwachting van een sociëteit houden de Endzin-heren hun feesten thuis. De band met hun buren, meestal gezinnen, is ernstig bekoeld.
Christiaan: 'Toen we hier net woonden hebben de buurkinderen nog een tekening voor ons gemaakt met de tekst: we vinden het fijn dat jullie onze buren zijn.' De buurtkinderen schelden de jongens tegenwoordig uit voor 'student'. De Almeerse bevolking zit sowieso niet te wachten op de studenten. Toen Endzin advertenties ging werven voor hun clubblad reageerden de winkeliers bijna vijandig. Marcel: 'En er is maar één kroeg waar we aardig behandeld worden.' Daar zitten de studenten nu dus ook minstens twee keer per week. Cor de Ruiter: 'Veel mensen komen naar Almere voor hun rust. Ze moeten erg aan studenten wennen.' Bij het begin van het eerste studiejaar heeft De Ruiter zijn studenten uitgebreide aanwijzingen meegegeven. 'Ik zei: mensen verwachten dat jullie veel drinken en lawaai maken. Pas daar dus voor op. Meng je met de bevolking, realiseer je dat je buren hebt.' Daar kreeg hij louter positieve reacties op, herinnert hij zich tevreden. Natuurlijk is er wel eens een tuinkaboutertje verdwenen, maar echte problemen hebben zich nog niet voorgedaan.
Dinsdagavond staat op Parkwijklaan 23 de muziek zo hard, dat de buurkinderen aan de andere kant van de dunne muur zeker wakker liggen. Anne wacht op Eline en Ellen, die vanavond ook komen. Hij wil ze vragen om donderdag op zijn verjaardagsfeest te komen. Op zijn uitnodiging meldt hij stoer 'kan je het niet vinden, volg dan de sirenes'. Traditiegetrouw komt de politie minstens twee keer per feest langs om te zeggen dat de muziek uit moet. Van de organisatoren blijft er altijd één iemand nuchter genoeg om de politie te woord te staan.
Marcel: 'Het zijn altijd onze bejaarde buren die klagen.' Ze vinden zichzelf juist buitengewoon bereidwillig: 'De tweede keer zetten we de stereo zachter, de derde keer gaat hij uit.'
Foto: Studenten van het eerste uur, propedeuse juli 2000.
